Op dinsdag 20 oktober organiseerde de werkgroep Themamiddagen van zaVie een bijeenkomst over het thema ‘Krachtig ouder worden’ in ’t Vinkhuys in Groningen. Gastspreker was Jan Hommes. Hij is – onder meer – lid van de Raad van Ouderen die de minister van VWS gevraagd en ongevraagd adviseert over zaken die ouderen aangaan. Zo’n 20 deelnemers dachten en praatten actief mee en deelden hun ervaringen.
Nederland telt steeds meer ouderen. Dat brengt uitdagingen met zich mee, bijvoorbeeld op het gebied van zorg, wonen en mobiliteit. Maar ook op het gebied van beeldvorming. Vaak wordt namelijk gedacht dat ouderen na hun pensioen niet meer actief bijdragen aan de samenleving. Ook bestaat het beeld dat ouder worden automatisch betekent dat mensen steeds meer zorg nodig hebben. Tegelijkertijd zijn er minder werkenden beschikbaar om die zorg te bieden en nemen de zorgkosten toe.
Daarom is er steeds meer aandacht voor ‘krachtig ouder’ worden. Het idee hierachter is dat ouderen zo lang mogelijk actief, zelfstandig en betrokken blijven. Bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk te doen, sociale contacten te onderhouden, te blijven bewegen en mee te doen in de maatschappij. Dat is niet alleen waardevol voor ouderen zelf, maar kan ook helpen om de vraag naar zorg en de zorgkosten beheersbaar te houden.
(Eigen)waarde en zelfredzaamheid
Jan Hommes ging hierover in gesprek met de ongeveer twintig aanwezigen. In plaats van een lange presentatie koos hij ervoor om door het stellen van vragen deelnemers actief mee te laten denken. Al snel werd het beeld ontkracht dat ouderen na hun pensionering niets meer doen. De deelnemers bleken juist een belangrijke bijdrage aan de samenleving te leveren door bijvoorbeeld het ondersteunen van familie en bekenden en/of het doen van vrijwilligerswerk.
Tijdens het gesprek kwam ook het belang van zelfredzaamheid naar voren. Zelf kunnen bepalen wanneer je boodschappen doet, familie bezoekt of eropuit gaat, geeft veel mensen een gevoel van vrijheid en eigenwaarde. Goede voorzieningen, zoals winkels, openbaar vervoer en zorg dichtbij huis, spelen daarbij een belangrijke rol.
Actief zijn en vooruitdenken
Opvallend was dat veel deelnemers aangaven zich lichamelijk wel ouder te voelen, maar zich van binnen vaak nog net zo jong als vroeger. Volgens Jan Hommes draait krachtig ouder worden om actief betrokken blijven bij de samenleving. Dat kan door te bewegen, sociale contacten te onderhouden, nieuwe dingen te leren en ook digitaal vaardig te blijven. Juist nu steeds meer diensten online worden aangeboden, is dat belangrijk.
Daarnaast benadrukte Jan het belang van vooruitdenken. Het is verstandig om wensen rond zaken als een nalatenschap, medische keuzes en uitvaart vast te leggen en hierover met naasten in gesprek te gaan.
Veerkracht en levenskwaliteit
Jan Hommes sloot af met een inspirerende boodschap: krachtig ouder worden gaat niet over fysieke kracht, maar over veerkracht en levenskwaliteit. Het gaat erom dat je, ondanks eventuele beperkingen, blijft ervaren dat je ertoe doet en van waarde bent voor anderen.