Op 26 mei organiseerde zaVie de Themamiddag ‘Autisme bij vrouwen’. Zo’n 20 deelnemers trotseerden de tropische temperatuur die dag, om daar meer over te weten te komen.
Voor deze themamiddag was Lieke Schoutens als spreker uitgenodigd. Zij heeft zelf ervaring met autisme en is mede-eigenaar van Divergentia, een advies en trainingsbureau op het gebied van neurodiversiteit (zeg maar over omgaan met divers gedrag) op de werkvloer. Zij trapte de bijeenkomst af met een aantal vragen:
- komt autisme voor in jullie familie of kennissenkring? De meeste deelnemers beantwoordden dat bevestigend;
- wat weten jullie over autisme? Volgens de meeste deelnemers komt het vooral voor bij mannen. Bij hen is met name oogcontact en communicatie vaak anders.
Autisme bij vrouwen
Lieke bevestigde dat officieel bij twee keer zoveel mannen als vrouwen autisme is vastgesteld. Maar dat er waarschijnlijk eigenlijk ongeveer evenveel mannelijke als vrouwelijke ‘autisten’ zijn. Dat autisme officieel minder vaak bij vrouwen wordt vastgesteld, komt waarschijnlijk omdat zij autistisch gedrag beter weten te verbloemen. Mogelijk omdat vrouwen met autisme eerder aanvoelen dat ze wat ander gedrag vertonen. Zij willen eventuele negatieve bejegening die dat tot gevolg heeft liever voorkomen en dat lukt ze ook beter. Mogelijk krijgen meisjes vaak ook een meer op sociaal gedrag gerichte opvoeding dan jongens. En houden daar, ook als ze autisme hebben, een grotere behoefte aan sociale contacten aan over. Door dit alles gedragen ze zich vaak zo onopvallend mogelijk. Ze weten of proberen bijvoorbeeld de manier van oogcontact en communicatie van anderen dusdanig (goed) na te bootsen, dat ze zo min mogelijk autistisch overkomen.
Gevolgen
Dat kost hun echter wel veel energie waardoor ze sneller vermoeid kunnen raken of minder belastbaar zijn. Maar ook bijvoorbeeld last kunnen krijgen van sombere gevoelens. Dit gebeurt in thuis- of werksituaties waarin sprake is van veel geluiden, prikkels of onvoorspelbaarheid. Of waar juist veel samenwerking wordt verwacht.
Dat kan een behoorlijke belemmering vormen voor het vinden of behouden van een baan. Van (gediagnosticeerde) mensen met autisme blijkt slechts ongeveer de helft (voldoende) betaald werk te hebben. Terwijl veel autisten juist veel voor werk positieve capaciteiten hebben. Zoals loyaliteit, nauwkeurigheid, aandacht voor details, eerlijkheid, inhoudelijke kennis enz. Anders gezegd: mensen met autisme zijn juist heel geschikt voor werk dat dergelijke vaardigheden vraagt. Ze kunnen daarin dan ook prima functioneren. Voorwaarde is wel dat het bedrijf zorgt voor een prikkelarme/geluidsarme (werk)omgeving en rekening houdt met hun behoefte aan structuur en voorspelbaarheid.
Geen belemmering voor opvoeding
Lieke benadrukte tenslotte, dan anders dan vaak wordt gedacht, autisme vaak helemaal geen belemmering hoeft te vormen om kinderen op te voeden. Voor een goede opvoeding worden vaak aspecten als structuur, rust en regelmaat genoemd. Juist die aspecten waarin een ouder met autisme vaak goed is. Dit blijkt ook wel uit het feit dat pas als hun kinderen al volwassen en maatschappelijk gesetteld zijn, autistische vrouwen tijd hebben en nemen voor zelfreflectie. En vervolgens onderzoek laten doen waarom ze zich anders voelen, waarna bij hen autisme wordt vastgesteld. Dus pas nadat de opvoeding van haar kind(eren) is afgerond en zij gewoon in de maatschappij meedraaiende volwassenen zijn geworden.